Η Κυρά Σαρακοστή
Καλή Σαρακοστή φίλες και φίλοι,
Ελπίζω σήμερα να χορτάσετε τα θαλασσινά και όλα τα άλλα νηστίσιμα. Δυστυχώς, ο καιρός μας τα χάλασε και έτσι ο χαρταετός μας δε θα πέταξει ψηλά για φέτος. Δεν πειράζει, του χρόνου να΄μαστε καλά. Ας δούμε λίγο τη σημασία της ημέρας. Η λέξη «Σαρακοστή» (από το εκκλησιαστικό Τεσσαρακοστή) σημαίνει 40 ημέρες νηστείας πριν από τη Μεγάλη Βδομάδα.Ο αριθμός συμπίπτει και με τη νηστεία του Χριστού στην έρημο (Ματθ. 4,2). Λαογραφικά, η Σαρακοστή του Πάσχα είναι η μεγαλύτερη και αυστηρότερη.
Η "κυρά Σαρακοστή" ήταν το ημερολόγιό των Χριστιανών. Την παρίσταναν ως καλογριά. Έπαιρναν μια κόλλα χαρτί και σχεδίαζαν μια γυναίκα. Δεν της έκαναν στόμα γιατί συνέχεια νήστευε και τα χέρια της ήταν σταυρωμένα γιατί όλο προσευχόταν. Είχε 7 πόδια, τις 7 βδομάδες της Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν και ένα πόδι. Το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σαββάτο. Στη Χίο το έβαζαν μέσα σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε πίστευαν πως θα ήταν καλότυχος. Αλλού την έκαναν και πάνινη την "κυρά Σαρακοστή" τους και τη γέμιζαν με πούπουλα. Στον Πόντο έπαιρναν μια πατάτα ψημένη ή ένα κρεμμύδι, έμπηγαν 7 φτερά κότας, το έδεναν στο ταβάνι και κρεμόταν όλη τη Σαρακοστή. Κάθε βδομάδα έβγαζαν και ένα φτερό. Ο "κουκουράς", έτσι το έλεγαν, ήταν ο φόβος των παιδιών.Πρώτη μέρα της Μεγάλης Σαρακοστής είναι η Καθαρή Δευτέρα, που τη λένε έτσι, γιατί ο χριστιανός «καθαίρεται» και διατροφικά. Σταματά κάθε κρεατινό φαγητό και αρχίζει τα νηστίσιμα. Βγαίνει στο ύπαιθρο, ακριβώς για να τονίσει την έννοια του καθαρμού και της αλλαγής, ενώ οι νοικοκυρές καθαρίζουν («ξαρταίνουν») τα σκεύη της κουζίνας (και το σπίτι), για μια νέα περίοδο κατανυκτικής εγκράτειας. Ακόμα και το ψωμί της ημέρας ζυμώνεται νηστίσιμο (σαν τα άζυμα της Π. Διαθήκης), η λαγάνα.
Να περάσετε όμορφα με τα αγαπημένα σας πρόσωπα, να γευτείτε το σαρακοστιανό τραπέζι, χρόνια πολλά και καλά σε όλους!!!
ΜΑΡΙΑ Α.
Πηγή: Έθιμα του Πάσχα - ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
